Wiele autystycznych dzieci odbiega od normy już od wczesnego dzieciństwa, jednak istnieją przypadki, w których dziecko rozwija się prawidłowo nawet do 3. roku życia. Wskutek zadziałania określonego czynnika może ujawnić symptom autyzmu.
Mimo wieloletnich badań i prowadzonych analiz wciąż nie można ustalić konkretnej i pojedynczej przyczyny choroby. Istnieje kilka teorii dotyczących autyzmu:
- przyczyny chemiczne i biochemiczne
E. R. Rivto uważa, że przyczyna autyzmu jest bezpośrednio związana ze zmianami poziomu serotoniny, która występuje we wszystkich odcinkach mózgu. 40% dzieci autystycznych ma podwyższony poziom serotoniny we krwi. Te zaburzenia mogą prowadzić do problemów w komunikacji i interakcjach społecznych. Niedobór melatoniny wpływa na problemy ze snem.
-genetyczne
Wśród genetycznego występowania autyzmu można wyróżnić uszkodzenie genów w odrębie poszczególnych chromosomów, zespół kruchego chromosomu (ojciec nosicielem chromosomu wywołującego chorobę), wpływ testosteronu na uszkodzenie lewej półkuli mózgu – dysleksja.
Folstein i Rutter na podstawie badań twierdzą, że autyzm występuje u wszystkich badanych par bliźniąt jednojajowych.
-psychologiczne i psychoanalityczne
Bruno Bettelheim uważa, że autyzm jest spowodowany zaburzoną reakcją rodziców z dzieckiem, głównie problemem jest zimno i niedostępność matki, która niedostatecznie symulowała rozwój dziecka prowadząc do zakłócenia kontaktu dziecka ze światem wewnętrznym.
Freud porównuje autyzm z „lękiem archaicznym”, związanym z nieprawidłowym rozwojem ego.
-uszkodzenie mózgu
Wielu badaczy twierdzi, że uszkodzenia mózgu są niewielkie i niejednorodne, najczęściej uszkodzonym obszarem mózgu są pień mózgu, móżdżek, jądra górnej oliwki, płaty czołowe i skroniowe.
-związek z innymi chorobami
Do grupy chorób zalicza się infekcje wirusowe przebyte w okresie życia płodowego (różyczka, cytomegalia), ospę wietrzną, caliakię, toksoplazmozę. Alergie mogą wywołać nadpobudliwość .
- komplikacje w przebiegu ciąży i porodu (poniżej 6 pkt Apgar, zbyt duża masa urodzeniowa, niewydolność oddechowa, poród kleszczowy)